[newsletter]

Geweldloze Communicatie

9 januari 2014 by

“Geweldloze communicatie” is een geweldige praktisch en bruikbaar boek van Marshall Rosenberg. Dit eerste artikel gaat over onze omgang met boosheid. En laten we eerlijk zijn, iedereen is wel eens boos.

Boosheid
Toen ik het boek voor mijn 40ste verjaardag cadeau kreeg, heeft het lang naast mijn bed gelegen. Op een zekere avond had ik een woordenwisseling met mijn vrouw en stapte vervolgens boos naar boven. Pakte het boek en begon te bladeren in de inhoudsopgave. Mijn oog viel direct op het hoofdstuk over boosheid en ik begon te lezen. Volgens Rosenberg zijn er vier manieren om op boosheid te reageren:
1. Onszelf de schuld geven
2. De ander de schuld geven
3. Onze eigen gevoelens en behoeftes waarnemen
4. De gevoelens en behoeftes van de ander waarnemen

Grappige theorie. Zelf had ik die avond duidelijke het tweede gedaan. Volgens de theorie is boosheid (en eigenlijk iedere emotie) altijd het gevolg van een niet ingevulde behoefte. Ook zegt de theorie dat de persoon die iets zegt waardoor je boos wordt, niet de oorzaak is, maar alleen de trigger. Je kunt de ander dus nooit de schuld geven. Jammer, moest ik toch aan de slag met de punten drie en vier.

Omgang met boosheid
Als je boos bent, is het best lastig om een ‘zelfonderzoek’ te starten naar de achterliggende behoefte. Toen ik al lezend zover was, bleek vrij snel dat ik me had verheugd op een gezellige avond. Dit zag ik in rook opgaan door haar woorden. Vervolgens aan de slag met stap vier. Wat zou haar achterliggende behoefte kunnen zijn? Tot mijn grote verbazing, kwam ik erachter dat dat weleens exact dezelfde behoefte zou kunnen zijn!
Met het boek in de hand ben ik vervolgens naar beneden gegaan om mijn conclusies te toetsen. Deze klopte, waarna het nog een gezellige avond is geworden. Het boek heb ik vervolgens binnen enkele dagen geheel uitgelezen.

Conclusie
Dit kleine stukje over boosheid leerde mij twee zaken:
1. In situaties waarin we zelf geïrriteerd of boos zijn. Niet direct primair reageren, maar eerst nagaan wat onze achterliggende behoefte is. Zodra we dat weten, kunnen we deze behoefte uiten in plaats van de boosheid.
2. In situaties dat een ander zich ergert of boos is. Nu kunnen we met andere oren luisteren. Niet naar datgene wat letterlijk wordt gezegd, maar we gaan ‘tussen de regels’ op zoek naar de behoefte of intentie van de ander. Zodra we dat kunnen ‘horen’, zijn we op een natuurlijke manier in staat om anders te reageren en neemt de ergernis bij de ander direct af.

Beide zaken zijn niet altijd makkelijk, maar wel verbluffend effectief als het lukt.

Gerwin Timmerman


Conflictstadia

12 december 2013 by

Hoe ontwikkelt zich een conflict?

Ontstaan en groei
Wat zou het mooi zijn wanneer je aan zag komen wanneer iets zich tot een conflict zal gaan ontwikkelen. En dat je er iets aan kunt doen voordat het echt in de weg zit. Conflicten kosten nu eenmaal een hoop energie en geld. Kun je ze voorkomen of in een vroeg stadium oplossen, zou dat heel wat besparing opleveren. Conflicten hebben namelijk de neiging te groeien als je er niets aan doet en het oplossen kost dan steeds meer energie.

Fase 1
In de fase dat er nog geen sprake is van een conflict kan het zijn dat partijen verschillende belangen hebben. Je kunt spreken van conflicterende belangen. Die merkt men op, maar men ziet dat er ook gemeenschappelijke belangen zijn en wanneer men zich daarop richt, komt men er wel uit.

Doet men er echter niets mee of gaat men er niet goed om, dan kan dat tot irritaties leiden, waardoor het vertrouwen in de ander een deuk oploopt. Men treedt elkaar niet meer onbevangen tegemoet en men gaat meer oog krijgen voor de verschillen dan de overeenkomsten. De standpunten verharden en de communicatie wordt scherper.

Fase 2
Langzamerhand kan het echt een conflict worden waarin men van de ander probeert te winnen. De verstoring van de wederzijdse relatie wordt eigenlijk het belangrijkste aspect van het conflict en dit maakt het heel moeilijk om je nog op iets gezamenlijks te richten. Men heeft het idee dat men zelf in zijn recht staat en dat de ander bij moet draaien. Men ziet misschien nog wel dat men naar een rechter kan stappen en -afhankelijk van de situatie- wil men dat zelf of vreest men dat de andere partij dit zal doen.

Het kan zijn dat een gerechtelijke uitspraak niet het gewenste effect heeft; misschien ‘verlies’ je, misschien heeft geen van de partijen iets aan de puur juridische uitspraak, misschien legt men zich niet neer bij de uitspraak en verzint men iets nieuws, of misschien heb je nog steeds niet goed ingegrepen en nog helemaal niets gedaan. In zo’n geval kan het conflict nog verder uitgroeien.

Fase 3
Het conflict kan dan in een fase komen waarbij het er niet meer gaat om van de ander te winnen  -dat lukte kennelijk niet- maar dan wordt het doel om in elk geval de ander zo veel mogelijk schade toe te brengen. De ander moet in het ergste geval geëlimineerd worden, waarbij de eigen schade op de tweede plaats komt.

Oplossingen
Op een site over mediation verwacht je natuurlijk informatie waar een mediator ingezet kan worden. Welnu, wanneer er alleen nog sprake is van tegenstrijdige belangen, maar men heeft het idee dat men er  samen nog wel uit komt, kan een mediator met zijn vaardigheden al een goede gespreksleider zijn, maar meestal wordt dan nog niet van een mediation gesproken. De term procesbegeleider is dan gebruikelijker; kennelijk schrikt de term mediator of bemiddelaar in deze fase af. Het is in elk geval iemand die neutraal staat ten opzichte van de deelnemers aan het overleg en iemand die oog heeft voor het naar boven halen van de belangen.

In een verdere fase van het conflict, waarbij men van de ander probeert te winnen, kan een  mediator noodzakelijk zijn. Dat is een fase waarin men er samen niet meer alleen uitkomt. Men moet echter wel inzien dat er iets aan het conflict moet gebeuren en een oplossing wensen.
Hebben de mensen veel te lang gewacht met het conflict onder ogen te zien en is het conflict al in de fase gekomen dat men er alleen maar op uit is de ander schade te berokkenen, zonder dat men bereid is naar een oplossing te streven, dan zal een mediator of rechter geen uitkomst meer bieden.

We hopen dat u het niet zo ver laat komen!

Theo Cornelissen